Қазақстанның транзиттік бағыты кеңейеді: үш ірі автожол жобасы қолға алынды

Жаңа жобалардың ішінде ең ауқымдысы – «Бейнеу – Сексеуіл» бағыты. Ұзындығы шамамен 800 шақырым болатын жол Қазақстанның батысындағы порттық инфрақұрылымды елдің басқа өңірлерімен байланыстырып, халықаралық жүк тасымалы үшін жаңа мүмкіндік қалыптастырмақ. Автожол Қытаймен шекарадағы өткізу бекеттерінен басталатын бағыттарды Ақтау және Құрық порттарымен байланыстыратын көлік дәлізінің маңызды бөлігіне айналады.
Жолдың толық іске қосылуы Қазақстан аумағы арқылы өтетін Қытай–Еуропа бағытындағы тасымалдарға да әсер етеді. Жаңа маршрут қолданыстағы жолмен салыстырғанда қашықтықты шамамен 1 мың шақырымға қысқартуға мүмкіндік береді. Соның арқасында жүкті жеткізу уақыты үш күнге дейін азаюы ықтимал. Мемлекет басшысы осы жобаның халықаралық маңызын ескере отырып, бағытты «Арал-Каспий магистралі» деп атауды ұсынды.
Бұдан бөлек, «Қызылорда – Сексеуіл» және «Ұлғайсын – Сексеуіл» автомобиль жолдары қайта жаңғыртылып, олардың өткізу мүмкіндігі ұлғайтылмақ. Екі жобаның жиынтық ұзындығы 774 шақырымды құрайды. Бұл бағыттардың жаңаруы өңірлер арасындағы жол қатынасын жақсартып қана қоймай, жүк ағынын тиімді бөлуге жағдай жасайды.
Автожол жобаларының экономикалық әсері де елеулі болмақ. Құрылыс жұмыстары жүріп жатқан кезеңде 10 мыңнан астам адамды жұмыспен қамту жоспарланған. Ал жаңа магистральдар пайдалануға берілгеннен кейін осы бағыттағы жүк тасымалының көлемі 2,5 есеге өсіп, жылына 13,2 млн тоннаға дейін жетеді деп күтілуде.
Көлік инфрақұрылымын дамыту Қазақстан үшін тек жол сапасын жақсарту мәселесі емес. Елдің географиялық орналасуы халықаралық сауда бағыттарын байланыстыратын транзиттік хаб ретінде қалыптасуына мүмкіндік береді. Осыған байланысты шығыс пен батысты жалғайтын жаңа дәліздердің пайда болуы Қазақстанның халықаралық логистикадағы орнын күшейтуге бағытталған.
Көлік министрлігінің мәліметінше, 2026 жылы республикалық маңызы бар автомобиль жолдарын салу және қайта жаңғырту бойынша 14 жоба жүзеге асырылып жатыр. Олардың жалпы ұзындығы 3,7 мың шақырымға жуық.
Президент бұл бастамаларды көлік жүйесін жаңартудың жаңа кезеңі ретінде бағалады. Бұған дейін инфрақұрылымдық жобаларда елдің солтүстігі мен оңтүстігін байланыстыратын бағыттарға басымдық берілсе, қазір шығыс пен батыс арасындағы қатынасты күшейтуге баса мән беріліп отыр.
Жаңа автожолдардың іске қосылуы транзиттік жүк көлемін арттырып, өңірлердің экономикалық байланысын нығайтуға және жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді. Сонымен бірге жобалар Қазақстанның Азия мен Еуропа арасындағы көлік-логистикалық жүйедегі рөлін күшейтуге арналған ұзақ мерзімді инфрақұрылымдық жоспардың бір бөлігі болмақ.