Түркістан облысы табиғатын және өңір энергиясын заманауи туристік өнімдерге қалай айналдырып жатыр?

Бүгінде Түркістан – тек ежелгі руханият астанасы әрі зиярат ету орны ғана емес. Бұл – заманауи бағыттар, цифрлық сервистер, халықаралық әріптестік, жаңа демалыс нысандары және өңірдің өзіндік бірегей болмысын қалыптастыру арқылы Орталық Азиядағы ең танымал туристік орталықтардың біріне айналуға ұмтылып отырған аймақ.
 
2025 жылы облыста ресми статистика бойынша шамамен 304 мың турист орналастырылған. Ал бір күндік келушілер мен зияратшыларды қоса есептегендегі ішкі бағалаулар нақты туристік ағынның бұдан әлдеқайда жоғары екенін көрсетеді.
 
2026 жылдың қаңтар–мамыр айлары аралығында өңірге 143 мыңнан астам турист келген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда шамамен 15,6 пайызға көп. Туристердің басым бөлігін қазақстандықтар құрайды. Сонымен қатар шетелдік қонақтардың саны да артып келеді. Олардың қатарында Өзбекстан, Қытай, Түркия, Ресей, Қырғызстан, Еуропа елдері, Жапония және Оңтүстік Корея азаматтары бар.
 
«Біздің міндетіміз – Түркістан туралы жай ғана ақпарат тарату емес. Адам өңірге келмей тұрып-ақ саяхатты ыңғайлы, түсінікті, әсерлі әрі қолжетімді етуіміз керек».
 
Статистикадан жаңа туристік шынайылыққа
 
— Асқар, 2025 жыл мен 2026 жылдың алғашқы айларындағы нәтижелердің қайсысын ең маңызды деп санайсыз?

— Бір ғана көрсеткішке емес, жалпы динамикаға қарау маңызды. Ресми статистика бойынша, 2025 жылы Түркістан облысының орналастыру орындарында шамамен 304 мың турист тоқтаған. Сонымен қатар біз нақты туристік ағынның бұдан әлдеқайда жоғары екенін түсінеміз. Себебі бір күндік келушілер, зияратшылар, транзиттік туристер, ұлттық парктер мен табиғи нысандарға баратын адамдар, туыстарына келіп, өз бетінше саяхаттайтын азаматтар да бар. 2026 жылдың алғашқы бес айында туристік ағын 143 мың адамнан асып, өсім шамамен 15,6 пайызды құрады. Бұл біз үшін жақсы белгі. Өңірге деген қызығушылықтың тұрақты түрде артып келе жатқанын және Түркістанның туристік бағыт ретінде танымалдығы өсіп жатқанын көрсетеді.
Әсіресе Түркістан облысының тек ішкі туристер үшін ғана емес, шетелдік қонақтар үшін де қызықты болуы маңызды. 2026 жылдың алғашқы айларында шетелдік туристер арасында Өзбекстан, Қытай, Түркия, Ресей және Қырғызстан азаматтары басым болды. Сонымен қатар Франция, Германия, Ұлыбритания, Жапония және Оңтүстік Кореядан келген қонақтар да бар. Бұл өңірдің шын мәнінде халықаралық туристік әлеуетке ие екенін көрсетеді. Алайда цифрлардың өзі бізді тоқмейілсітпеуі керек. Туристік ағынның өсуі бізден қызмет көрсету сапасын, ақпараттық жүйені, көлікті, навигацияны және жаңа туристік өнімдерді одан әрі жетілдіруді талап етеді.
 
— Неліктен бүгінгі таңда туризмді тек демалыс саласы деп қарауға болмайды деп ойлайсыз?

— Өйткені туризм ұзақ экономикалық тізбекті қалыптастырады. Турист билетке, трансферге, қонақүйге, тамақтануға, экскурсияға, кәдесыйға, гид қызметіне, мұражайға немесе табиғи аумаққа баруға ақша жұмсайды. Ал оның сапарының артында кәсіпкерлер, қолөнершілер, дизайнерлер, фермерлер, тасымалдаушылар, маркетологтар, фотографтар, IT-мамандар және басқа да ондаған мамандық иелері тұр. Түркістан облысы үшін туризмнің маңызы ерекше. Бізде жасанды түрде жасау мүмкін емес дүниелер бар: мыңдаған жылдық тарих, Қожа Ахмет Ясауи кесенесі, ежелгі қалашықтар, киелі нысандар, таулар, шатқалдар, қорықтар, далалар, ұлттық тағамдар, қолөнер дәстүрлері және өңірге тән ерекше энергия. Біздің міндетіміз – осы мұраны заманауи басқару мен сервисті ұштастыру. Сонда туризм жай ғана «көрікті сала» емес, шағын бизнестің, жұмыспен қамтудың және инвестициялық тартымдылықтың нақты драйверіне айналады.
 
Жарнама жасау емес, экожүйе қалыптастыру
 
— Сіз «экожүйе» сөзін жиі қолданасыз. Open Turkistan қызметіне қатысты бұл ұғым нені білдіреді?

— Бұған дейін өңірді ілгерілету көбіне жеке бейнероликтер, көрмелер немесе жарияланымдар арқылы жүзеге асатын. Біз басқа жолды таңдадық. Туристке бір ғана жарнамалық жазба емес, саяхаттың тұтас логикасы қажет: ақпаратты қайдан алады, қалай жетеді, нені көреді, қайда тоқтайды, не жейді, нені сатып алады, гидті қайдан табады және демалыс күндері қайда бара алады. Сондықтан біз бір-бірімен байланысты жобаларды біріктіріп, біртіндеп туристік экожүйе қалыптастырып келеміз.
Бірінші бағыт – Turkistan Travel Guide: цифрлық гид, маршруттар, туристік нысандар және қажетті ақпарат базасы. Екіншісі – туристердің практикалық сұрақтарына жедел жауап беруге тиіс Telegram-бот. Үшіншісі – Turkistan Weekend. Бұл – қала сыртындағы қонақүйлер, демалыс базалары, глэмпингтер, кемпингтер, қонақ үйлері мен экологиялық нысандардың базасы. Алғашқы кезеңде біз 174 нысан туралы ақпарат жинадық. Төртінші блок – Turkistan Brand. Бұл жергілікті шеберлерді, дизайнерлерді, өндірушілерді, шығармашылық адамдар мен кәсіпкерлерді біріктіретін қозғалыс.

Сонымен қатар Amazing Turkistan, гастрономиялық маршруттар, турагенттер базасы, Turkistan Vibe қолөнер бағыты, AuylTourism ауыл туризмі жобалары, ақпараттық стендтер, QR-навигация, көптілді каталогтар және контент бағыттары дамып келеді. Әр жоба жеке міндетті шешеді, ал барлығы бірге өңірді турист үшін түсінікті әрі қолайлы етеді.
 
— Turkistan Weekend жобасы қалай пайда болды?

— Біз қарапайым, бірақ маңызды сұранысты байқадық. Адамдар демалыс күндерін отбасымен, достарымен, әріптестерімен немесе қонақтарымен бірге өткізгісі келеді. Бірақ облыста қандай демалыс базалары, глэмпингтер, қонақ үйлері, қала сыртындағы және экологиялық қонақүйлер бар екенін, олардың бағасы қанша екенін және оған қалай жетуге болатынын біле бермейді. Ақпарат әр жерде шашыраңқы болды.
Біз бірыңғай база жинай бастадық: фотосуреттер, байланыс деректері, геолокация, орналасу шарттары, бассейн, тамақтану, инфрақұрылым және жол жүру бағыты. Алғашқы кезеңде 174 нысанды қамтыдық. Бұл жай ғана каталог емес. Бұл туристік ағынды облыстың аудандары арасында қайта бөлуге мүмкіндік беретін және шағын бизнеске қосымша танымалдық беретін құрал. Алдағы уақытта базаны чат-ботпен, картамен және ақпаратты тұрақты жаңартып отыру жүйесімен байланыстыруды жоспарлап отырмыз. Сонда турист қажетті ақпаратты бірнеше минуттың ішінде ала алады.
 
— Turkistan Brand жобасы өңірге не береді?

— Мықты туристік өңірді өзіндік өнімдер мен өзіндік визуалды тілсіз қалыптастыру мүмкін емес. Турист кездейсоқ кәдесый емес, өзі барған жердің тарихы мен болмысының бір бөлігін алып қайтуы керек.                                   Turkistan Brand – жергілікті шеберлер, қолөнершілер, дизайнерлер, экологиялық таза өнімдер, гастрономия және шығармашылық бастамалар төңірегіндегі қозғалыс.
Біз жергілікті брендтің заманауи мәдениетін қалыптастырғымыз келеді: сапалы қаптама, өнімнің түсінікті тарихы, заманауи дизайн, әлеуметтік желілердегі ілгерілету және тұрақты сату алаңдары. Тұжырымдама аясында Turkistan Brand, Handmade Turkistan, Eco Turkistan, Gift Center және Show Room аймақтарын қарастырып отырмыз. Бұл шығармашылық адамдарға туристік нарыққа шығуға, ал өңірге өзіндік танымал стилін қалыптастыруға мүмкіндік береді.